The Responsive Body

Có một khoảnh khắc, ở đầu mỗi lần làm đàn, khi tấm mặt còn rời trong tay ta — đã gắn thanh chống nhưng chưa dán vào sườn — và ta cầm nó ở một góc rồi gõ bằng đốt ngón tay. Nó đáp lại bằng một nốt. Học cách nghe nốt ấy nghĩa là gì chính là phần lớn của nghề, và đây là cuốn sách duy nhất chúng tôi biết xem câu hỏi đó một cách nghiêm túc.

Gurzadyan không lãng mạn hóa điều đó. Ông coi mặt đàn như một cấu trúc có thể đo, uốn và lắng nghe lần lượt, và ông từ chối giả vờ rằng ba việc ấy tách rời nhau. Kết quả đọc lên không giống một cuốn giáo trình mà giống một cuộc trò chuyện dài với ai đó đã bào mỏng mười nghìn tấm mặt và nhớ từng tấm một.

Phần lớn sách về làm guitar được tổ chức theo các bước: cắt cái này, dán cái kia, theo thứ tự này. Cuốn này được tổ chức theo phản hồi — gỗ nói gì với ta và làm sao thay đổi nước đi tiếp theo nhờ điều đó. Sự sắp xếp lại ấy chính là cốt lõi. Một công thức làm ra một cây đàn; một vòng phản hồi làm cho trăm cây sau tốt hơn.

• Độ cứng ngang thớ và dọc thớ kéo lại nhau ra sao, và vì sao ta cảm được sự cân bằng trước khi nghe thấy nó.
• Một tiếng gõ thực sự chứa đựng những gì — và cái bẫy của việc đuổi theo một tần số đơn lẻ thay vì cả một đáp ứng.
• Đọc độ võng của mặt đàn dưới ngón cái như một thay thế cho độ cứng mà ta chưa đo được.

Chậm rãi, và tay kia cầm một tấm mặt vân sam hoặc tuyết tùng. Đọc vài trang, đặt sách xuống, gõ vào gỗ, và cố nghe ra điều ông vừa mô tả. Ta sẽ thất bại một thời gian. Rồi một buổi chiều ta sẽ không thất bại nữa, và cuốn sách đã làm xong việc của nó. Chúng tôi đưa cho thợ học việc ba chương đầu và không gì khác cho đến khi họ phân biệt được một tấm mặt cứng với một tấm mặt sống động bằng đôi mắt nhắm.

Nó đã ngừng in, khó tìm, và đáng giá bất kể bản cũ có giá bao nhiêu. Bản của chúng tôi dính keo trên bìa và một cuộc tranh luận bằng bút chì với tác giả ở mọi lề. Đó, chúng tôi nghĩ, là tình trạng đúng đắn nó nên ở trong.